วันอาทิตย์ที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2565

พจนานุกรมศัพท์บาลี-ไทย หมวดอักษร ข

 

พจนานุกรมศัพท์บาลี-ไทย หมวดอักษร ข

--------------------------------------------------------

ข (นปุงสกลิงค์) ท้องฟ้า ;อวกาศ

ขค (ปุงลิงค์) นก

ขคฺค (ปุงลิงค์) ดาบ

ขจติ (กิริยาอาขยาต) เขียน ;วาด ;ประดับ

ขชฺช (วิเสสนะ) ของเคี้ยว

ขชฺชติ (กิริยาอาขยาต) ถูกกิน ;ถูกเคี้ยว

ขชฺชุ (อิตถีลิงค์) อาการคัน

คชฺชูลี (อิตถีลิงค์) อินทผาลัม

ขชฺโชปนก (ปุงลิงค์) หิ่งห้อย

ขญฺช (วิเสสนะ) ง่อยเปลี้ย

ขญฺชติ (กิริยาอาขยาต) เดินเขยก

ขญฺชน (นปุงสกลิงค์) เดินเขยก

ขณ (ปุงลิงค์) ขณะ ;นาที ;เวลา;โอกาส

ขณติ (กิริยาอาขยาต) ขุด

ขณน (นปุงสกลิงค์) การขุด

ขณิก (วิเสสนะ) ชั่วขณะ; ชั่วครู่; ชั่วคราว ;เปลี่ยนแปลงได้

ขณิตฺตี (อิตถีลิงค์) ชะแลง

ขณฺฑ (ปุงลิงค์) ชิ้น; แตกเป็นชิ้นๆ

ขณฺฑน (นปุงสกลิงค์) การแตกเป็นชิ้นๆ

ขณฺฑาขณฺฑํ, ขณฺฑาขณฺฑิกํ (กิริยาวิเสสนะ) แตกออกเป็นชิ้นๆ

ขณฺฑิกา (อิตถีลิงค์) ชิ้น ;แตกออกเป็นชิ้น

ขณฺเฑติ (กิริยาอาขยาต) แตกออกเป็นชิ้น

ขต (ต ปัจจัย กิริยากิตก์ ของ ขณติ) ถูกขุด

ขตฺต (นปุงสกลิงค์) รัฐศาสตร์ ; เป็นของกษัตริย์

ขตฺติย (ปุงลิงค์) กษัตริย์

ขตฺติยา,ขตฺติยานี (อิตถีลิงค์) นางกษัตริย์

ขตฺตุ (ปุงลิงค์) คนขับรถ ; ที่ปรึกษาของกษัตริย์

ขทิร (ปุงลิงค์) ต้นตะเคียน

ขนฺติ (อิตถีลิงค์) อดทน

ขนฺติก (วิเสสนะ) ผู้มีความเชื่อในความอดทน

ขนฺตุ (ปุงลิงค์) ผู้อดทน ;ผู้มีความสุภาพ

ขนฺธ (ปุงลิงค์) กอง; ร่างกาย; หมู่ ; หมวด

ขนฺธก (ปุงลิงค์) หมู่ ;หมวด

ขนฺธาวาร (ปุงลิงค์) ค่าย

ขม (วิเสสนะ) อดทน ;อดกลั้น

ขมติ (กิริยาอาขยาต) อดทน ;อดกลั้น ;ให้อภัย

ขมน (นปุงสกลิงค์) ,ขมา(อิตถีลิงค์)ความอดทน ;ความอดกลั้น

ขมาปน (นปุงสกลิงค์) ขอขมาโทษ

ขมาเปติ (กิริยาอาขยาต เหตุกัตตุวาจก) ขอให้ยกโทษให้ ; ขอขมาโทษ

ขมิตพฺพ (ตพฺพ ปัจจัย) ควรยกโทษให้

ขมิตฺวา (ตฺวา ปัจจัย) ยกโทษให้แล้ว

ขมฺภกต (วิเสสนะ) มีไม้ค้ำหรือไม้ยันที่รักแร้

ขย (ปุงลิงค์) สิ้นไป ; เสื่อมไป

ขร (วิเสสนะ) หยาบ; แข็ง ;คม

ขล (นปุงสกลิงค์) ลานนวดข้าว

ขลติ (กิริยาอาขยาต) สะดุดเท้า ;พลาดเท้า

ขลิต (นปุงสกลิงค์) ผิดพลาด ;สะดุดเท้า

ขลุ (อัพยศัพท์) จริงแท้ ;แน่นอน

ขลุ (ลุง) ก (ปุงลิงค์) ม้ากระจอก

ขลฺลาฏ (วิเสสนะ) ล้าน(ไม่มีผม)

ขโลปี (อิตถีลิงค์) หม้อชนิดหนึ่ง

ขฬ (วิเสสนะ) หยาบ; กระด้าง

ขาณุ (ปุงลิงค์) ตอไม้

ขาต (ต ปัจจัย กิริยากิตก์) ขุดแล้ว

ขาทก (วิเสสนะ) ผู้กิน

ขาทติ (กิริยาอาขยาต) กิน ;เคี้ยว; แทะ

ขาทน (นปุงสกลิงค์) การกิน ;การเคี้ยว; การแทะ

ขาทนีย (วิเสสนะ) ควรกิน; อาหารเคี้ยว

ขาทาปน (นปุงสกลิงค์) การเลี้ยง ;การให้กิน

ขาทาเปติ (กิริยาอาขยาต เหตุกัตตุวาจา) ให้กิน

ขาทิต (ต ปัจจัย กิริยากิตก์ ของคำ ขาทติ) ให้กินแล้ว

ขาทิตพฺพ (ตพฺพ ปัจจัย) ควรกิน

ขาทิตุํ (ตุง ปัจจัย) เพื่อกิน

ขายติ (กิริยอาขยาต) ปรากฏ

ขายิต (วิเสสนะ) กินแล้ว

ขาร (ปุงลิงค์) น้ำด่าง

ขารี (อิตถีลิงค์) มาตราตวงวัด

ชาเฬติ (กิริยาอาขยาต) ซัก

ขิฑฺฑา (อิตถีลิงค์) การเล่น; การร่าเริง

ขิตฺต (ต ปัจจัย กิริยากิตก์) ขว้าง ;โยน ;ซัด

ขิป (ปุงลิงค์) ขว้าง ;โยน ;ซัด ; เครื่องจับปลาชนิดหนึ่ง

ขิปติ (กิริยาอาขยาต) ขว้าง ;โยน ;ซัด

ชิปน (นปุงสกลิงค์) การขว้าง ;การโยน ;การซัด

ขปิต (ต ปัจจัย กิริยากิตก์ ของ ขิปติ)ขว้าง ;โยน ;ซัด

ขิปิตุํ (ตุง ปัจจัย) เพื่อขว้าง ;เพื่อโยน ;เพื่อซัด

ขิปฺป (วิเสสนะ) เร็ว ;พลัน

ขิล (นปุงสกลิงค์) แข็ง ;กระด้าง

ขีณ (ต ปัจจัย กิริยากิตก์ ของ ขียติ) สิ้นไป ;เสื่อมไป

ขียติ (กิริยาอาขยาต) สิ้นไป ;เสื่อมไป

ขียน (นปุงสกลิงค์)ความสิ้นไป ;ความเสื่อมไป

ขีร (นปุงสกลิงค์) น้ำนม

ขีริกา (อิตถีลิงค์) ต้นไม้ชนิดหนึ่ง

ขีล (ปุงลิงค์) เสา ;สลักประตู

ขุชฺช (วิเสสนะ) หลังค่อม

ขุทา (อิตถีลิงค์) ความหิว

ขุทท,ขุททก (วิเสสนะ) เล็ก ;น้อย ;ไม่สำคัญ

ขุทฺทา (อิตถีลิงค์) ผึ้งเล็กชนิดหนึ่ง

ขุทฺทานุขุทฺทก (วิเสสนะ) เล็กๆน้อยๆ

ขุปฺปิปาสา (อิตถีลิงค์) หิวและกระหาย

ชุภติ (กิริยาอาขยาต) กำเริบ ;โกรธ

ขุร (นปุงสกลิงค์) มีดโกน ;กีบเท้าสัตว์

ขุรปฺป (ปุงลิงค์) ลูกศรชนิดหนึ่ง

เขฏ,เขฏก (นปุงสกลิงค์) โล่

เขตฺต (นปุงสกลิงค์) นา; ที่ดิน ;สถานที่สมควร

เขท (ปุงลิงค์) เสียใจ;สลดใจ

เขป (ปุงลิงค์) ขว้าง; โยน

เขปน (นปุงสกลิงค์) สิ้นไป ;หมดไป

เขปิต (ต ปัจจัย ของ เขเปติ) ให้สิ้นไป; ให้หมดไป

เขเปติ (กิริยาอาขยาต เหตุกัตตุวาจก)ให้สิ้นไป; ให้หมดไป

เขม (วิเสสนะ) ปลอดภัย ;สงบ ;เกษม

เขมี (ปุงลิงค์) ผู้ปลอดภัย ;ผู้สงบ; ผู้เกษม

เขฬ (ปุงลิงค์) น้ำลาย

เขลาสิก (วิเสสนะ) ผู้กินน้ำลาย(เป็นคำประณาม)

โข (อัพพยศัพท์) แล; จริง ; แท้; แน่นอน

โขภ (ปุงลิงค์) ตกตะลึง ;สะดุ้ง

โขม (นปุงสกลิงค์) ผ้าป่าน;ผ้าลินิน; ชื่อหมู่บ้านในแคว้นสักกะ

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น